Innovatie & Strategie

Cloud
Tentoonstelling Koningen van de Nijl - RMO

AI-beeldherkenning zoekt in museumcollectie

Rijksmuseum van Oudheden maakt collectie veel beter en sneller toegankelijk via intelligente beeldherkenning.

© Rijksmuseum van Oudheden,  Rob Overmeer
21 maart 2017

Rijksmuseum van Oudheden maakt collectie veel beter en sneller toegankelijk via intelligente beeldherkenning.

Nieuwste technologie is de toekomst van het verleden. Dat is de pakkende titel waaronder het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden, Google en Synerscope hun nieuwe toepassing voor het doorzoeken van museumcollecties presenteerden.

Die term nieuwste technologie slaat dan met name op de inzet van kunstmatig intelligente, zelflerende beeldherkenning. Daarvoor wordt gebruikgemaakt van Googles Cloud Vision API. Dat heeft een paar enorme voordelen. Eén ervan is, dat het deel van de collectie van het museum dat al online is geplaatst  - zo’n 57.000 voorwerpen - veel sneller te doorzoeken is. Wat tot nog toe een kwestie van dagen was, kan nu in enkele uren.

Maar belangrijker nog is, dat de voorwerpen in de collectie dankzij de inzet van beeldherkenning veel overzichtelijker en inzichtelijker te groeperen zijn. Beeld en tekst zijn nu simultaan beschikbaar, met daaraan gekoppeld tijd- en locatiebepaling en eventuele andere beschrijvende data die zijn vastgelegd bij de objecten. Beter dan mogelijk zou zijn in duizend woorden, geeft deze korte video van Synerscope - dat de toepassing heeft gebouwd die het op deze manier doorzoeken van de collectie mogelijk maakt - dat treffend weer:

 

 

De toepassing is tot stand gekomen op initiatief van Heleen Wilbrink, in het dagelijks leven marketeer bij ING en drijvende kracht achter aincient.org. In die laatste hoedanigheid zet Wilbrink zich in voor de toepassing van kunstmatig intelligente technieken bij oudheidkundig onderzoek. En als in Leiden afgestuurd Egyptologe ligt haar voorliefde - zoals je zou verwachten - bij het oude Egypte.

Einde aan de silo's

Tijdens haar studie ondervond Wilbrink hoe tijdrovend het doorpluizen van beschikbare data bij wetenschappelijk onderzoek kan zijn. Zelfs als je daarvoor niet terug hoeft te grijpen op fysieke kaartenbakken. De gegevens die al wel in digitale vorm zijn opgeslagen, zitten namelijk in databases die verschillend gebouwd zijn, beperkt doorzoekbaar blijken en door verschillen in structuur en metadata niet op elkaar aansluiten. Veel data zijn op die manier onvindbaar en nutteloos. “Dat kan anders in deze tijd waarin kunstmatige intelligentie en machine learning geen science fiction meer zijn”, dacht Wilbrink.

Wilbrink klopte vanuit die gedachte aan bij het Rijksmuseum van Oudheden en bij Google. Deze partijen sloegen vervolgens samen met SynerScope de handen ineen. Het resultaat is een toepassing die uniek is in de wereld: de online museumcollectie kan dankzij de software van Google snel worden gecategoriseerd en verwerkt in de datavisualisatie van SynerScope. Ook geeft het systeem aan welke metadata en beschrijvingen bepaalde voorwerpen met elkaar delen en welke uiterlijke overeenkomsten er zijn.

Databases van musea makkelijk koppelen

De toepassing ervan zal sterk aan waarde winnen als ook andere musea er gebruik van gaan maken. Dan kun je veel grotere collecties doorzoeken op verbanden tussen de artefacten. En dankzij de toepassing van intelligente beeldherkenning word je dan niet gehinderd door taalverschillen bovenop de verschillen die toch al kunnen optreden in de gehanteerde beschrijvingen.

Directeur Wim Weijland van het Rijksmuseum voor Oudheden wijst ook nog op enkele andere voordelen. Dankzij de inzet van deze toepassing kun je collecties bij elkaar brengen die om praktische of politieke redenen anders niet in onderlinge samenhang te onderzoeken zijn, aldus Weijland. En bovendien kan het een krachtige ondersteuning bieden tijdens veldwerk. Het museum onderzoekt momenteel de mogelijkheden op dat punt bij ondersteuning van veldwerk in de Jordaanvallei.

Het systeem dat Rijksmuseum van Oudheden, Google en Synerscope ontwikkelden, is nu nog in pilot. Het is de bedoeling het in de loop van dit jaar te lanceren.

Zie ook Innovatie & Strategie op AG Connect Intelligence
Reactie toevoegen