Innovatie & Strategie

Infrastructuur
Verkeerslichten

Digitalisering baart rekencentra zorgen

De samenleving wordt steeds afhankelijker van digitale diensten. Dat levert nieuwe en grotere risico's op.

© Pixabay CC0 Public Domain,  DasWortgewand
14 april 2017

De samenleving wordt steeds afhankelijker van digitale diensten. Dat levert nieuwe en grotere risico's op.

“De digitale economie groeit snel en maakt nu al een kwart uit van het BNP. Dat betekent dat de continuïteit van digitale diensten steeds belangrijker wordt. Als deze het even niet doen, wordt al snel schade geleden", zegt Stijn Grove, directeur van de Dutch Data Association. Dat was voor de DDA aanleiding de risico’s van de digitalisering van de economie nader te onderzoeken.

De resultaten van dat onderzoek, dat DDA uitvoerde met verzekeraar AIG en specialist in verzekeringsbemiddeling en risicobeheer Marsh, is vervat in het rapport Risicoperspectieven voor de digitale samenleving. Daarin onderkennen de auteurs op basis van de inschatting van risicospecialisten een aantal risico'sop de korte en op de langere termijn.

Kijkend naar de eerstvolgende drie jaar zien de specialisten vooral risico’s voortvloeien uit cyberaanvallen, technologische veranderingen, tekorten aan geschoold personeel, regelgeving en de Brexit.

Cyberaanvallen groeiend probleem

Wat cyberaanvallen betreft constateert het rapport dat deze steeds frequenter worden en onze maatschappij steeds meer schade toebrengen. Voor de  datacenters zelf is het risico beperkt omdat ze over algemeen zelf  niet veel data hebben of geen bedrijfskritische onderdelen hebben die hierdoor verstoord kunnen raken. Voor de klanten van de datacenters wordt het probleem wel steeds groter. Dat werd nog eens onderstreept door een recent onderzoek van PwC UK en BAE Systems naar de activiteiten van de waarschijnlijk Chinese  APT10-groep. Die richt zich - volgens het rapport Operation Cloud Hopper met aanzienlijk succes - op het buitmaken van intellectueel eigendom dat in kopie is opgeslagen bij managed service providers. Hoewel het dus niet in eerste instantie hun probleem is, moeten datacenters volgens de DDA als fundament van de digitale samenleving wel hun aandeel in strategische bescherming van de Nederlandse economie  op zich moeten nemen. Dat impliceert een steeds grotere noodzaak om hun klanten zowel commercieel als moreel te ondersteunen.

Rol van digitale infrastructuur groeit explosief

Bij de technologische veranderingen zorgen vooral de vooruitgang in informatietechnologie en kunstmatige intelligentie, de opkomst van het Internet of Things (IoT) en het internet van Services voor uitdagingen. Alleen al het IoT zal ervoor zorgen dat rond 2020 de hoeveelheid dataverkeer en dataopslag een factor tussen 5 en 10 hoger zal komen te liggen dan nu. De digitale infrastructuur zal goed georganiseerd en voldoende robuust moeten zijn is om de nieuwe datavloed te kunnen verwerken. Datacenters zijn nu al een cruciaal onderdeel van die infrastructuur. Maar de vraag is of ze al voldoende toegrust zijn om de ontwikkelingen op te vangen. De brandende vraag is, hoe moet men anticiperen op deze revolutie. Zijn datacenters hier voldoende op voorbereid? Moet er een nieuw platform gebouwd worden om aan deze digitale behoeften te voldoen?

Tekort aan talenten

Er is een structureel tekort aan hoogopgeleid ICT-personeel, constateren de DDA en onderzoekspartners niet als eerste en enige. Het bestand aan werkzame ICT'ers vergrijst. Tussen 2005 en 2015 daalde het percentage ICT'ers jonger dan 35 jaar met 8 procentpunten naar 31. Het is overigens niet een typisch Nederlands probleem. Ook andere landen kampen met tekorten. En de opgave om gekwalificeerd personeel aan te trekken wordt er niet makkelijker op door het ontstaan van vraag naar nieuwe competenties. Voor de lange termijn zal daarom een plan geïmplementeerd moeten worden om de nodige kennis en vaardigheden te waarborgen. Het beschikbaar krijgen van talent en het toekomstbestendig maken van de sector zal nog een grote uitdaging blijven.

Brexit

Door het besluit de Europese Unie te verlaten staat de positie van Londen als de Europese hoofdstad van de datacenter-markt op het spel. Een vijfde van de bedrijven overweegt een deel van de operaties buiten het Verenigd Koninkrijk onder te brengen. Ook de vrije stroom van gegevens komt in het geding. Het is niet zeker dat het Verenigd Koninkrijk in het licht van de EU General Data Protection Regulation (GDPR) na de Brexit nog als veilig land voor opslag van data van inwoners van Europa geldt. Mede door het ongeldig verklaren van het Safe Harbor verdrag overwegen sommige bedrijven of het niet veiliger is om datacenter-capaciteit naar het vasteland van Europa te verplaatsen.
Net als in de financiële sector lopen verschillende stadsregio's zich nu warm om een deel van die rol van London af te snoepen. Amsterdam moet oppassen dat he daarbij niet de kaas van het brood laat snoepen door Parijs, Frankfurt, Dublin en Brussel. In deze context ziet de DDA een belangrijke rol voor zich weggelegd om Nederland aantrekkelijk te maken als nieuwe vestigingsplaats.

Op de langere termijn, vanaf 2020, zullen ook andere uitdagingen opgepakt moeten worden. En het zou onverstandig zijn om daar niet op te anticiperen. Het gaat dan met name om klimaatverandering en migratie.

Klimaatverandering vergroot risico op uitval

Het klimaat verandert onmiskenbaar. Eén van de scenario’s waar datacenters rekening mee moeten houden is, dat luchtkoekling minder effectief wordt. Datacenters zullen dan meer energie en water nodig hebben om de temperatuur en vochtigheid in het warmer wordende klimaat op aanvaardbaar niveau te houden.

Dat roept meteen de vraag op naar de betrouwbaarheid van de energievoorziening. Die is in Nederland traditioneel hoog. Maar dat hoeft in de toekomst geen gegeven te zijn. Eén van de complicaties is, dat door de overstap naar duurzame energiebronnen energie steeds decentraler opgewekt wordt. Tegelijkertijd worden door de concentratie van online  diensten in het datacenter op heel specifieke plekken grote hoeveelheden stroom gebruikt. Dit levert uitdagingen in transport op: investeringen in het netwerk worden minder snel uitgevoerd dan de online industrie groeit. Duurzame energiebronnen zijn bovendien ondehevig aan weersinvloeden. Door de grilligheid van het weer zijn garanties van levering een uitdaging en dat vergt een andere omgang met het energienet en de huidige centrale opwekking. Door deze veranderingen zal uitval een groter risico worden.
 

Migratie naar de grote steden

Wereldwijd vinden ongekende demografische en sociale veranderingen plaats. Steden groeien in hoog tempo. Daardoor schiet de vraag naar digitale diensten omhoog in relatief geconcentreerde gebieden. Dat stelt datacenters voor de uitdaging om de groeidynamiek op juiste waarde te schatten en er op te anticiperen. Het zou bijvoorbeeld nodig kunnen blijken om met kleine datacenters (‘micro-modulaire’) op meerdere locaties in grote urbane regio’s te gaan werken, aldus de opstellers van het rapport. Dit zou dan weer financiële consequenties kunnen hebben vanwege het prijsniveau van huisvesting op toplocaties in deze megasteden.

Het rapport geeft geen antwoorden op de uitdagingen die op de weg van de sector liggen. Maar de uitdagingen zijn wel benoemd - en dat is toch een begin.

Zie ook Innovatie & Strategie op AG Connect Intelligence
Reactie toevoegen