Beheer

Netwerken
adjiedj bakas

‘Ik proef te weinig gevoel van urgentie’

Trendwatcher Adjiedj Bakas ziet digitalisering tegen zijn grenzen aan lopen. En hij waarschuwt voor een digitale wereldoorlog.

12 juli 2016

Trendwatcher Adjiedj Bakas ziet digitalisering tegen zijn grenzen aan lopen. En hij waarschuwt voor een digitale wereldoorlog.

Niet digitalisering maar ontdigitalisering is de trend, zegt trendwatcher Adjiedj Bakas. ­Digitalisering loopt tegen zijn grenzen aan doordat ze de privacy te sterk aantast. Tegelijk vreest hij voor een Derde Wereldoorlog, die grotendeels op internet gevoerd zal worden. Dan is klaar zijn voor een aanzienlijk minder digitale wereld nog noodzakelijker.

 

De samenleving zit nog midden in het proces van digitalisering, maar volgens u zitten we al in de volgende fase: ontdigitalisering.
“Ja. In een aantal branches zie ik steeds meer ontdigitalisering. Bij de overheid bijvoorbeeld worden de stukken van de Ministerraad op een standalone-pc gemaakt, geprint en vervolgens in de kluis gelegd. Ministers krijgen de verslagen op papier mee. Dat is een duidelijk teken dat het bestuur van dit land internet niet vertrouwt. En dat geldt voor de meeste regeringen.

Je ziet het Internet of Things opkomen met de risico’s van dien. Er worden hacks bekend waar iedereen toch wat zenuwachtig van wordt. Ik hoor van notarissen dat steeds meer klanten geheime afspraken alleen nog op papier laten vastleggen, van advocaten die klanten belangrijke overeenkomsten niet meer per mail laten versturen maar ter plekke laten ondertekenen, en ook van een topmanager bij Google die zijn foto’s en belangrijke back-ups op papier afdrukt. En men maakt steeds meer back-ups in personal clouds.

Waar de grens ligt, weet ik niet. Het zal niet zo ver gaan dat we terug moeten naar de type­machine. Er zal een middenweg komen, een mengvorm. Men zal heel creatief worden. Dat gebeurt altijd in tijden van oorlog. Dan krijg je doorbraaktechnologieën.”

Waar is men bang voor?
“Hacks maken bedrijven en overheden zenuwachtig. De meeste consumenten zijn zich echter niet bewust van de risico’s. Duitsers dan wel wat meer, maar die hebben tot 1989 met de Muur geleefd waardoor ze zich meer bewust zijn van gevaar.”

Welk gevaar?
“Ik ben er van overtuigd dat we aan het begin staan van de Derde Wereldoorlog. Het een oorlog die anders is dan de voorgaande oorlogen. Deze oorlog wordt in etappes gevoerd, op veel verschillende fronten en voor een heel groot deel digitaal.

Het probleem is dat wij geen oorlog meer gewend zijn. Ons systeem is uitgedacht voor gebruik in tijden van vrede. Het gaat uit van vanzelfsprekendheden die er tijdens oorlog niet meer zullen zijn.

Nu vind je het volkomen normaal om altijd bij je data te kunnen. Dat is niet meer mogelijk als IS of Iran ervoor gezorgd heeft dat de stroom overal is uitgevallen. Daarom heb ik ervoor gekozen dat onze cloudserver op 5 minuten fietsen van hier staat. Dan kan ik er zo naartoe om de harde schijf eruit te halen.”

Waar komt het grootste gevaar vandaan?
“Het is niet Noord-Korea of China waar we het meest van te vrezen hebt op internet, maar Iran. Iran is het actiefste land op internet. Het land is enorm groot, veel slimmer dan Noord-Korea en heel tech-savvy. Iran plant nu ‘nucleaire bommen’ op internet die als ze afgaan alles plat kunnen leggen. De ayatollahs geloven dat de profeet pas terug komt als het eind van de wereld nabij is. Daarom hebben ze enorm veel fysieke wapens en digitale wapens op ons gericht. Overheden en inlichtingendiensten vinden dat griezelig en zoeken daarom naar een plan B.

Daarbij komt bij dat de natuur rare dingen begint te doen – het aardmagnetisch veld wordt zwakker. Daardoor krijg je steeds meer uitval van netwerken. Bedrijven moeten ook daarom een plan B hebben waardoor ze in nood kunnen doordraaien. Heel weinig organisaties hebben dat. Wel zie ik dat er steeds meer handen omhoog gaan als ik voor zalen spreek en vraag wie nu weer meer op papier print. Maar men praat er liever niet over, want dat is maar ‘angstdenken’.”

Kunnen wij ons hiertegen verdedigen?
“Ja, bijvoorbeeld met een betaald internet, naast het gratis internet. Zo’n betaald internet kan veel veiliger en beter afgeschermd zijn. Zeker bij connecties voor vitale infrastructuren zou dit erg verstandig zijn. Het huidige internet is zo lek als een mandje, want het was ook niet ontworpen om door miljarden gebruikt te worden.

"Een betaald internet kan veel veiliger en beter afgeschermd zijn"

Ik proef nog te weinig gevoel voor urgentie. Na 70 jaar vrede en welvaart zijn we lui en gemakzuchtig geworden. Mensen kunnen het zich gewoon niet voorstellen dat IS zo kwaadaardig is dat het iedereen de kop wil afsnijden, toch is dat echt zo.

Wij zijn het oorlogsdenken verleerd. Die intuïtie is grotendeels verdwenen – het automatisme om niet met je rug naar een open deur te zitten omdat daar het gevaar vandaan kan komen, is bijvoorbeeld grotendeels weg. Dat is allemaal heel goed uit te leggen en te begrijpen, maar mensen zitten in een tredmolen en willen het gewoon niet weten.”

In die strijd speelt IT een cruciale rol, maar kan de IT-branche die rol aan? Twee jaar geleden voorspelde u dat de IT-branche snel volwassen zou worden. Is dat uitgekomen?
“Ik had gehoopt dat IT nu wat volwassener zou zijn. Dat gaat langzamer dan ik had gedacht. De CIO bijvoorbeeld heeft weinig status in organisaties. ‘Dat is zo’n ICT’er’, zeggen ze dan. Goed nieuws is dat banken als ABN Amro een Digital Officer hebben aangesteld. CIO’s zelf beginnen nu ook te beseffen dat ze beter moeten worden in corporate politics, dat ze budgetten moeten kunnen krijgen van het management en dat ze moeten kunnen omgaan met zo’n brulkikker van marketing. Er komen meer verbindingsofficieren tussen IT en de organisaties. Er is meer gevoel voor urgentie, maar het echte oorlogsbesef moet nog komen. Daarbij moeten beslissers ook veel meer IT-kennis krijgen want IT is wel cruciaal bij deze oorlog. Het is grotendeels een cyberwar.”

"De CIO bijvoorbeeld heeft weinig status in organisaties. ‘Dat is zo’n ICT’er’ zeggen ze dan."

Moet de overheid niet zorgen voor betere opleidingen op IT- en cybersecurity-gebied?
“Je moet niet gaan zitten wachten op de overheid. Ik zie overal het bedrijfsschooltje terug komen. ASML is ook weer een eigen bedrijfsschool gestart. Zet de CIO’s van de 50 grootste Nederlandse bedrijven bij elkaar en begin zelf zo’n opleiding.”

Wat zal er met de outsourcingindustrie gebeuren als het oorlog wordt?
“Er is te veel geoutsourced naar Azië. Ik denk dat zeker 80 procent daarvan terugkomt. Je kunt toch niet hebben dat het straks oorlog is en alles in Azië staat? Het is bovendien goedkoper om het hier te doen. Er zijn bij outsourcing naar zulke landen veel te veel communicatieproblemen. Je ziet nu al in de VS en Japan dat er heel veel teruggehaald wordt. Daarbij komt dat je hier te weinig knowhow houdt als alles is geoutsourced. Dat is niet verstandig, zeker niet als het oorlog is.”

Hoe kan Nederland zich in deze cyberwar verdedigen?
“Bedrijven zullen meer belasting moeten gaan betalen want overheden moeten veel meer geld gaan steken in technologieën om die oorlog aan te gaan. Dan roepen ze in Silicon Valley dat ze helemaal niets met de overheid te maken willen hebben en zeker geen belasting willen betalen. Maar technologieën als GPS zijn met veel geld van de overheid ontwikkeld en daar profiteren zij toch ook van. Men kan niet meer géén belasting betalen. Ik ben ervan overtuigd dat het binnen een paar jaar voorbij is met de belastingontduiking van multinationals. Je ziet dat nu gebeuren met bedrijven als Apple en Google. Overheden zullen daar allemaal achteraan gaan, want ze hebben dat geld nodig voor R&D om onze samenleving en de wereld te beveiligen en te verdedigen. Het kan dan niet dat u en ik belasting betalen, dat het MKB belasting betaalt, maar die grote bedrijven niet!”

Dit artikel verscheen eerder in AutomatiseringGids op 23 april 2015

Lees meer over
Zie ook Beheer op AG Connect Intelligence

Reactie toevoegen