Innovatie & Strategie

Zakelijke software
Laden van KLM-vliegtuig

Op zoek naar de business case van IoT

De techniek is er, nu de toepassingen nog. KLM en PostNL over hoe zij waarde zoeken in het IoT.

21 februari 2017

De techniek is er, nu de toepassingen nog. KLM en PostNL over hoe zij waarde zoeken in het IoT.

Het Internet of Things rolt onafwendbaar over ons heen. The sky is the limit, lijkt het. Maar hoe vind je tussen die rijkdom aan mogelijkheden toepassingen waar ook echt geld mee verdient?

“Een vriend van mij werd laatst op de veerboot naar Texel opgeschrikt door een berichtje van BMW. Of hij wel wist dat zijn auto bewoog terwijl de motor uitstond. ‘Hoe weten zij dat nou’, zei hij, ondanks de goede bedoelingen toch een beetje verontwaardigd over de mate van inzicht van de autoleverancier in zijn gedrag. Hij realiseerde zich niet dat hij daarvoor getekend had bij de aanschaf, dat zijn auto gegevens zou delen met de fabrikant.” Het Internet of Things gaat ons leven steeds meer beïnvloeden, wilde CEO Erik Kamps van Crossyn Automotive maar zeggen, onlangs op de bijeenkomst Driving the business case of IoT van CIOnet, KPN en ITWNet. En bij dat data delen met je autofabrikant gaat het niet om een bagatel: per auto vind je tegenwoordig 300 tot 500 sensoren die data genereren, opslaan en dus kunnen delen.

De auto is niet het enige, en ook niet het eerste apparaat dat gegevens deelt met leveranciers. Bijna iedereen loopt met een mobieltje op zak en die mobieltjes wisselen voortdurend gegevens uit met het netwerk van de telecomprovider. Microsoft verzamelt gegevens over de interactie van zijn besturingssysteem met de onderliggende hardware. En dat is nog maar het begin. Want met de prijsdaling van sensoren neemt het aantal plannen voor toepassingen die allerlei fysieke objecten slim maken in rap tempo toe. Verzekeraars beloven al korting als je gegevens over je rijgedrag met ze deelt. Zoekgeraakte spullen zijn straks makkelijker terug te vinden, de gangen van kinderen, ouderen, huisdieren worden eenvoudig te volgen. De bomen lijken voor slimme entrepreneurs tot in de hemel te groeien. 

Maar juist omdat de fantasie al snel wilde toekomstbeelden oproept, wil het nog wel eens lastig zijn om de business case goed in beeld te krijgen. Twee gerenommeerde Nederlandse bedrijven schetsten op de bijeenkomst Driving the business case of IoT, hoe zij daarmee omgaan.

KLM: processen wegautomatiseren

“Voor de business vervult monitoring 100 procent van hun verwachtingen. Maar monitoring levert niet meer dan 5 procent op van wat met IoT mogelijk is”, zegt Peter Huisman. Huisman werkt op de vier man sterke afdeling IT Technology Innovations van Air France KLM. IoT-achtige toepassingen hebben zijn warme belangstelling.

Monitoring levert niet meer dan 5 procent  op van wat met  IoT mogelijk is

Het valt hem op dat de business nog geen goed beeld heeft van wat er allemaal mogelijk wordt. Voor hem begint IoT pas echt waarde te genereren op het moment dat je de data die het netwerk van IoT-apparaten genereert, gaat analyseren en gaat gebruiken om de apparaten te beheren en processen te automatiseren. “Het einddoel is het wegautomatiseren van processen. Op dit moment werken we feitelijk nog steeds volgens een systeem dat is gebaseerd op een papieren planning. Waar je naartoe wilt is het automatisch afhandelen van processen met automatische signalering van knelpunten. Neem bijvoorbeeld de belading van vliegtuigen. De trolleys die daarbij ingezet worden, kunnen dat in principe volledig autonoom doen met de gegevens die beschikbaar zijn. Maar je wilt gewaarschuwd worden als bijvoorbeeld een trolley te lang stilstaat of naar de verkeerde gate gaat. Ander voorbeeld: de power units. Je kunt gewoon zien waar ze staan, of ze aan of uit staan, hoeveel brandstof er nog in zit… Daar moest vroeger iemand voor rondrijden.”

Maar het ‘grote einddoel’ betekent niet dat Air France KLM de kleinere experimenten schuwt. Zaken waar Air France KLM naar kijkt dan wel mee experimenteert zijn bijvoorbeeld de smart inventory, zodat medewerkers verlost worden van het rondrijden op zoek naar spullen, het virtueel begeleiden van minderjarigen, een binnenshuis werkende oplossing die passagiers laat zien waar hun koffer uithangt – en of die aan boord is. Een end-to-end-oplossing voor het monitoren van de leverantie van bloemen door Keniase telers aan C1000 is in voorbereiding.
Bij het huidige niveau van inzicht in de business ziet Huisman een belangrijke rol weggelegd voor IT. “Je kunt IoT niet alleen vanuit IT inzetten. Maar IT moet wel het voortouw nemen, door kleinschalige experimenten te starten die aansluiten bij de verwachtingen binnen de business.”

PostNL: Paden naar een nieuwe toekomst in kaart

IoT kan op drie manieren waarde opleveren voor bedrijven, stelt Freek Smoes, director innovation and concept development van Prime Competence. Prime Competence is een dochter ‘op afstand’ van PostNL en TNO dat zich specialiseert in de post-, luchtvaart en logistieke sector. Die drie manieren zijn:

Operationele efficiëntie: beter doen wat je al doet. Daarbij maak je gebruik van informatie over de locatie van je bedrijfsmiddelen, de status ervan en het gedrag voor zaken als dynamische routering, preventief onderhoud en dergelijke. PostNL voert momenteel in het sorteercentrum Halfweg ook een proef uit met robots en drones voor het sorteren van de post met behulp van sensoren.

Commercieel uitblinken: bijvoorbeeld verbeteringen in track and trace om de klant meer gemak te bieden bij bezorging en het ophalen van retourzendingen. Maar ook subscription based commerce & replenishment: het automatisch bezorgen van verbruiksgoederen. Een ander idee is gebruik van digitale stickers; daarmee zou het mogelijk zijn om post te adresseren en frankeren via de smartphone. Dat levert de verzender gemak op, terwijl er ook nooit meer fouten in (het lezen van) het adres kunnen sluipen. PostNL krijgt bovendien beter inzicht in de te verwachten verkeersstromen.

New business, ofwel omzet uit niet-traditionele kanalen: Kernvraag is hier feitelijk: welke middelen heeft u in bedrijf die meer waard kunnen worden dankzij IoT. Diensten die PostNL onderzoekt zijn Smart city sensoring, monitoring en datadiensten, kort samen te vatten als verzamelen, gebruiken en verkopen van data die je tegen marginale kosten kunt verzamelen omdat je ze feitelijk toch al verzamelt of makkelijk zou kunnen verzamelen. PostNL zou zijn netwerk van brievenbussen bijvoorbeeld kunnen ombouwen tot smart-citymeetstation. Die zou je kunnen gebruiken voor metingen van de luchtkwaliteit, of het traceren van gestolen fietsen, weggelopen huisdieren of kinderen.

De uitdagingen waar PostNL voor staat zijn bekend. De postvolumes dalen, de pakketvolumes stijgen wel, maar op dat marktsegment melden zich steeds meer concurrenten. Of PostNL in IoT-toepassingen voldoenden mogelijkheden vindt om de uitdagingen met succes te adresseren, moet nog blijken. Maar kansen biedt IoT de postbedrijven wel, stelt Smoes.

Lees meer over
Zie ook Innovatie & Strategie op AG Connect Intelligence
Reactie toevoegen