Development

Software-ontwikkeling
F-35 Lightning met F16

Software vertraagt JSF-gevechtsvliegtuig

Problemen bij de ontwikkeling van software dreigen tot vertraging te leiden bij de operationele testen van de JSF.

20 september 2016

Problemen bij de ontwikkeling van software dreigen tot vertraging te leiden bij de operationele testen van de JSF.

‘Maakt u zich geen zorgen’, is de teneur van antwoorden van minister Jeanine Hennis-Plasschaert van Defensie op kamervragen over problemen met de F-35, de geavanceerde gevechtsvlieger die meestal nog als Joint Strike Fighter wordt aangeduid. Maar als Amerikaanse berichten mogen geloven, is de F-35 de eerstkomende jaren nog een gemankeerd toestel – dankzij vertraging bij de ontwikkeling van de software.

Jasper van Dijk van de SP wilde nu wel eens weten hoe het echt zit met de voortgang van de ontwikkeling van de JSF. Hij werd daartoe aangezet door alarmerende berichte over de voortgang bij de productie van de JSF. Met name een uitgelekt memo van hoofd van het testprogramma Michael Gilmore roept vragen op. Gilmore spreekt van ‘substantiële risico's’ en testvluchten die ‘ver achter op schema’ liggen.

Hennis-Plasschaert schrijft in antwoord op de vragen van Van Dijk, dat het belangrijkste risico voor afronding van het programma ligt in de software-ontwikkeling. Op dit moment vliegen de F35’s met een tussenversie van de software. Nederland zal de F-35 pas de kwalificatie 'Initial Operational Capable' geven als de eindversie van de software klaar is, aldus de minister. In de VS hebben de marine en de luchtmacht de F-35 al met de tussenversie gebruiksklaar verklaard.

'Geen extra vertraging bekend'

De eindversie, die de volledige capaciteiten van het toestel moet ontsluiten, is nog in ontwikkeling. Er was al bekend dat die versie 6 maanden vertraagd is, en daar is voor zover minister Hennis-Plasschaert weet geen verandering in gekomen. Oplevering daarvan is voorzien voor begin 2018. “Voor Nederland heeft een dergelijke vertraging geen directe invloed op het tijdig kunnen behalen van de IOC-status per eind 2021. Wel kan vertraging in de levering van de uiteindelijke block 3F software tot vertraging leiden in de uitvoering van de operationele testen’, schrijft de minister.

Eerder sprak lieutenant-general Chris Bogdan – die het Joint Program office van de JSF leidt - vergelijkbaar geruststellende woorden in reactie op het uitgelekte memo van Gilmore. Dat bevatte volgens hem geen verrassingen; alle issues die Gilmore benoemt zijn bekend bij het Joint Program Office, zei Bogdan.

Nog veel gebreken in software

Dat staat in schril contrast bij de conclusie die Gilmore in dat memo trekt: ‘Het programma is feitelijk niet op weg naar succesvolle afronding, integendeel, het huidige pad zal er toe leiden dat op de geplande einddatum van System Development en Demonstration in 2018 niet de volledige Block 3F-functionaliteit opgeleverd wordt waar het ministerie bij 400 miljard dollar betaalt”, schreef Gilmore.

Een streefdatum van begin 2018 geeft natuurlijk nog anderhalf jaar de tijd om de problemen op te lossen. Maar het memo van Gilmore geeft wel aan dat er nog veel moet gebeuren. De jongste softwareversie, aangeduid als Block 3i, kent nog talloze beperkingen die de F-35 inferieur maken aan de F15 en F16, stelt Gilmore. De software biedt nog geen ondersteuning voor een boordkanon, de ondersteuning bij het in het vizier nemen van bewegende doelen om geleide bommen met precisie af te kunnen leveren is beperkt, het toestel is slecht toegerust voor elektronische oorlogsvoering, spraak- en datalinks werken ondermaats, het verwerken van de informatie uit de beschikbare sensoren werkt alleen als je een aantal sensoren uitschakelt, zijn slechts enkele van Gilmores bevindingen.

Testcapaciteit voortijdig teruggebracht

De toevoeging van de 3F-functionaliteit aan de software is pas net gestart. Het gaat daarbij om de meest complexe onderdelen, en daarbij worden in substantiële mate problemen ontdekt die herschrijven en opnieuw testen van de software nodig maken. ‘Ondanks de noodzaak van continu testen op volle capaciteit voor nog zeker een jaar om de geplande testen van nieuwe functionaliteit en pogingen tot herstel van de honderden tekortkomingen , begint het programma het aantal testers al te reduceren en noodzakelijke reparaties uit te stellen tot na System Development en Demonstration [de geplande opleverdatum - red.] vanwege beperkingen in de budgetten’, constateert Gilmore.

Het is dus wat al te stellig om te beweren dat de streefdatum nu wel gehaald zal worden, zoals Hennis-Plasschaert doet. Als dat niet lukt, zal dat Nederland miljoenen extra kosten. De Algemene Rekenkamer schat dat nog langer doorvliegen met de 30 jaar geleden voor het eerst in gebruik genomen F16 dan nu al voorzien, ten minste 180 miljoen euro kost. Dat komt dan boven de 344 miljoen euro die al extra is besteed aan onderhoud van de verouderde F16’s. Begin volgend jaar komt een nieuw voortgangsrapport uit. Dan zal ook blijken of Hennis-Plasschaert de rekening gepresenteerd krijgt voor haar geruststellende woorden.

Aan de kamer is het dan wel zaak om goed op te letten of de Amerikanen de problemen niet oplossen door een deel van de afgesproken functionaliteit niet op te leveren - waar Gilmore nu al voor waarschuwt.

Lees meer over
Zie ook Development op AG Connect Intelligence
Reactie toevoegen