Innovatie & Strategie

Zakelijke software
IBM's Watson

Watson wordt de opvolger van dr. House

IBM's intelligente computer gaat helpen bij diagnosticeren van zeldzame ziektes.

16 november 2016

IBM's intelligente computer gaat helpen bij diagnosticeren van zeldzame ziektes.

IBM werkt met een Duits ziekenhuis aan een systeem dat in de praktijk waarmaakt wat de scenarioschrijvers van de tv-serie House aflevering na aflevering voor hun hoofdpersoon bedachten: het vinden van een behandeling voor schier onbegrijpelijke ziektegevallen.

Het zal allemaal wel een stuk minder spectaculair gaan, de inzet van Watson bij het diagnosticeren. Het probleem waar Watson in dit geval voor wordt ingezet is het doorploegen van dikke medische dossiers en een vragenlijst van 1200 vragen die de patiënten hebben ingevuld.

Dat lijkt wellicht wat veel, 1200 vragen, maar de patiënten in kwestie hebben alle reden om die in te vullen. Ze lopen vaak al jaren rond met onbegrepen klachten voordat ze bij het Ziekenhuis voor zeldzame en niet-gediagnosticeerde ziektes in Marburg, Duitsland, aankloppen.

Beperkt vertrouwen in Watson

In eerste instantie blijft het bij doorploegen van de aangeboden informatie. Dat alleen al verlicht het werk van de artsen in het ziekenhuis enorm; het doorgronden van medische dossiers kan zomaar enkele dagen werk opleveren. Met de inzet van Watson krijgen de artsen straks een lijstje van potentiële diagnoses die de symptomen van de patiënt kunnen verklaren. Daarbij kan Watson gebruik maken van Duitse en Engelse bronnen; het Duits wordt automatisch vertaald. Eventueel afwijkende onderzoeksresultaten kunnen door Watson uitgelicht worden.

Voorlopig functioneert Watson dus als de assistenten van Dr. House. Men zou ook een stap verder kunnen gaan door de computer de waarschijnlijkheid te laten berekenen van de juistheid van de verschillende diagnoses die de symptomen kunnen verklaren. Daarvoor schrikt men in Marburg nog terug. "We discussiëren wel over de vraag of we daar gebruik van gaan maken, maar het is wel een riskante optie", zegt Dr. Jürgen Schäfer van het ziekenhuis in gesprek met ZDnet. Schäfer is er met name beducht voor dat Watson-diagnoses met een waarschijnlijkheid van zeg 90 procent bij doktoren de alertheid verminderen dat er toch een andere oorzaak kan zijn.

Medische wereld zal ingrijpend veranderen

Schäfer staat niet alleen in zijn reserves tegen al te groot vertrouwen in technologie. Toch verwacht bijna iedereen in de medische wereld - inclusief Schäfer - dat hun professie ingrijpende veranderingen zal doormaken door dit soort ontwikkelingen. Robert Kocher - internist, ex-medewerker van McKinsey consulting en voormalig adviseur van de regering Obama -  signaleerde enkele jaren terug al dat in landen als Brazilië en India al proeven worden gedaan met de inzet van intelligente computers in de eerstelijns gezondheidszorg - simpelweg omdat in die landen te weinig doctoren beschikbaar zijn om in de vraag te voorzien.

Wellicht dat het in landen waar patiënten gewend zijn een dokter persoonlijk te spreken de weerstand tegen diagnosticeren door machines hardnekkiger zal blijken. Maar ook die weerstand zal afbrokkelen, naarmate meer intelligente machines hun weg vinden naar apotheken en drogisterijen voor het geven van advies over gezondheidszaken. En daar komt bij dat een machine ook objectiever kan diagnosticeren: ze hebben geen last van de menselijke neiging om te veel belang te hechten aan een bepaald stukje informatie, zei Marty Kohn - die bij IBM leiding geeft aan het team dat Watson traint voor medische doeleinden - vorig jaar op de jaarlijkse bijeenkomst van de Healthcare Information and Mangement Society in Las Vegas. Volgens Kohn is een derde van de verkeerde diagnoses te wijten aan de al te menselijke neiging om - als eenmaal een mening vorm begint te krijgen - informatie te negeren die daar niet mee strookt.

'Liever meer IT dan meer artsen'

Voorlopig is het echter nog niet zover dat intelligente machines de taak van de dokter over kunnen nemen, zeker niet die van specialisten. Daarvoor is nog veel trainingsarbeid nodig. Probleem is ook dat veel informatie over patiënten slecht toegankelijk is, door het ontbreken van elektronische patiëntendossiers. Maar de verwachting is wel dat Watson-achtige systemen de doktoren op afzienbare termijn veel werk uit handen gaan nemen. Schäfer is er zelfs van overtuigd dat hij aan dat soort systemen op dit moment meer heeft dan aan extra doktoren. "We hebben meer dan 6000 patiënten op onze wachtlijst, en we zijn een nogal klein gezondheidscentrum. We maken lange dagen. Maar ik denk niet dat we meer specialisten nodig hebben, ik denk dat we meer geavanceerde IT-ondersteuning nodig hebben om grip te krijgen op deze heel specifieke gevallen. Ik verwacht niet dat er op een dag geen doktoren nodig zullen zijn. Maar ik vind wel dat  we, als zaken kunnen vervangen door technologie, we dat ook moeten doen. 

Zie ook Innovatie & Strategie op AG Connect Intelligence
Reactie toevoegen