Beheer

Datamanagement
big data

Zo winnen Big Data het vertrouwen terug

Big Data hoeft niet per se op gespannen voet te staan met privacy.

© CC BY 2.0 - Flickr.com KamiPhuc
18 april 2017

Big Data hoeft niet per se op gespannen voet te staan met privacy.

Big Brother leeft in een wereld van dataverzamelingen, waar zelfs de beheerders geen grip meer op hebben. Data worden verzameld, verkocht, aan elkaar gekoppeld en de bron ervan wordt bewust onherkenbaar gemaakt. Het maatschappelijk verantwoord alternatief voor Big Data heet Society Trusted Data.

Data zijn de meest gewilde commodity in het informatietijdperk. Maar het is onduidelijk wie over welke informatie beschikt en wat daar allemaal mee gebeurt.

Dit resulteert in toenemend wantrouwen. Accelerator is Big Data. De toepassing hiervan kan buitengewoon zinvol zijn voor individuen, organisaties en de samenleving als geheel, maar er zijn ook belangrijke minpunten. Kenmerken van Big Data zijn onder andere het volstrekt ontbreken van transparantie, een focus op bedrijfs- en aandeelhouderswaarde en de perceptie van de klant als ‘doelgroep’. Data worden verzameld, verkocht, aan elkaar gekoppeld en de bron ervan wordt bewust onherkenbaar gemaakt. Het individu wordt een radertje in het steeds sneller voort spinnende wiel van datacollectie-, verrijking en vercommercialisering.

IT-systemen moeten data altijd kunnen herleiden tot de bron

Big Data is niet schadelijk als de gegevens ethisch verantwoord worden verzameld en correct toegepast. Maar te vaak is volstrekt onduidelijk wie toegang heeft, wat er gebeurt als gegevens worden samengevoegd en de burger op basis daarvan een bepaald profiel krijgt. Big Data is immers ongestructureerd verzamelde informatie en algoritmisch verkregen uitslagen die niet herleidbaar zijn tot de bron. Dit kan leiden tot discriminatie en stigmatisering. Terwijl Big Data ook veel goeds kan brengen. Denk aan proactieve schuldhulpverlening, preventieve gezondheidszorg en fraudebestrijding. Grootschalige benutting van persoonlijke data kan wel degelijk samengaan met maatschappelijk vertrouwen in het verantwoorde gebruik hiervan.

Eigenaar de baas

Het uitgangspunt van Society Trusted Data is: de burger blijft eigenaar van zijn data. Data zijn geen handelswaar die zonder meer kunnen worden gedeeld of verkocht. Uitwisseling en verrijking gebeuren transparant. Ongestructureerd verzamelde data worden niet toegelaten. Organisaties verzamelen niet langer zoveel mogelijk data, maar de meest relevante. Bijvoorbeeld wel een geboortejaar vanwege marktkennis en statistisch onderzoek, maar niet de geboortedatum. Andere uitgangspunten zijn:

1. De herkomst van data is bekend: specifiek, direct afkomstig van en herleidbaar naar de bron.

2. De eigenaar van de data heeft inzicht in de data. Organisaties verplichten zich om de consument duidelijk voor te lichten op welke wijze en door wie zijn informatie kan worden gebruikt en hoe hij toegang houdt tot de eigen data.

3. Het is duidelijk en transparant wie de data gebruikt, waarvoor en op welke wijze. Wettelijke kaders worden nauwlettend nageleefd en er is altijd de mogelijkheid om een beroepsprocedure te beginnen of klacht in te dienen.

Balans

Society Trusted Data is bij uitstek relevant voor sectoren als de zorg, het openbaar vervoer en de sociale hulpverlening. Voorbeelden zijn het landelijk schakelpunt (LSP) in de zorg en het Centraal Krediet Informatie Systeem (CKI), zoals dat door de stichting BKR wordt beheerd. Sleutel van het succes van beide initiatieven is het feit dat commerciële marktpartijen samenwerken met publieke instellingen binnen een nauwkeurig kader van afspraken over gebruiksmogelijkheden van data, communicatie met de burger en security.

De consument wordt steeds kritischer

Al deze elementen moeten een goede balans hebben tussen werkbaarheid, zorgvuldigheid en toekomstvastheid. Binnen vastomlijnde uitganspunten dient er dan ook altijd ruimte te zijn voor verbetering. Zo heeft het BKR onlangs haar reglement voor het aanpassen van registraties aangepast om de volledigheid en integriteit van de centrale database te waarborgen.

Voorbeelden als het LSP en CKI laten zien dat Society Trusted Data toekomst heeft. Want ook commerciële bedrijven ontdekken dat transparant en prudent omgaan met persoonlijke data een pre is in de strijd om de gunst van de consument, die steeds kritischer wordt. Bedrijven die als eerste Society Trusted Data omarmen, zullen daar zeker voordeel van ondervinden. Daarvoor moeten zij actie ondernemen op: ICT, processen en compliance.

Drempels

Society Trusted Data stelt wat betreft de technologie van beveiliging geen specifieke eisen, anders dan dat deze vanzelfsprekend actueel en conform de bestaande richtlijnen is. Wel moeten de wet en CBP-richtlijnen worden nageleefd en kunnen algemeen geaccepteerde normen op het gebied van privacy worden gevolgd. ICT-systemen moeten in staat zijn data altijd en overal te kunnen herleiden tot de bron. Ook dienen instrumenten te worden ingebouwd om te monitoren of data ongeoorloofd blijven ‘hangen’ in de keten.

Organisaties kunnen zich niet meer alles veroorloven

Drempels voor invoering zijn onder andere commercieel: organisaties kunnen zich niet (meer) alles veroorloven. Compliance inregelen is ook een uitdaging. Daarnaast is van groot belang de mate waarin wordt geborgd dat de consument wordt geïnformeerd over het gebruik van zijn data en de mogelijkheden om hier inzicht en sturing in te krijgen. Dit vergt het aanhaken van de afdelingen marketing, corporate communicatie, klantcontactcenter en sales. Communicatie moet inhoudelijk correct en volledig zijn en bovendien op het niveau van de consument. Standaardleveringsvoorwaarden, al dan niet gebaseerd op voorbeelden van branche- en beroepsorganisaties, zullen meestal niet voldoen voor organisaties die Society Trusted Data omarmen.

Invoering vergt dus de nodige investeringen en aanpassingen in de organisatie. Het meest ingrijpend is wellicht het besef dat een organisatie zichzelf moet beperken in de vrijheid om data te bewerken, bewaren en te delen. Maatschappelijk vertrouwen met de mond belijden maar met voeten treden, zal onherroepelijk uitkomen en als een boemerang terugkeren. Waar Society Trusted Data echter een volwaardige rol krijgt, zal het vertrouwen in het betrouwbaar en zinvol gebruik van data worden vergroot. En dat is goed voor iedereen.

Aspecten van Big Data

 

• Zo veel mogelijk data

Het verzamelen van data uit uiteenlopende bronnen herbergt het reële risico dat broninformatie onherkenbaar wordt en daarmee niet langer traceerbaar.

• Diverse (sub)bronnen

Het leggen van kruisverbanden tussen uiteenlopende databronnen is nieuw voor zowel organisaties als de consument die het subject hiervan is. Dit vergt voor de toepassende organisaties een juridisch kader dat er vaak nog niet is.

• Subjectiviteit in de gegevens

Zelfs ogenschijnlijk neutrale algoritmen zijn gebaseerd op menselijke keuzen en aannames. Dit kan leiden tot geautomatiseerde conclusies en aannames over individuen die uitsluiten of discrimineren.

• Het gaat om data van mensen

Big Data draait om het verzamelen van grote datacollecties die ontleed en gecombineerd kunnen worden om de grootste gemene deler te vinden. Niet het individu staat centraal, maar zijn data.

• Transparantie is een bedreiging

Big Data is een belangrijk concurrentiewapen waar het bedrijfsbelang per definitie noopt tot vertrouwelijkheid en non-transparantie.

• Shareholder value

De verdiencapaciteit van Big Data is van directe invloed op het financieel presteren van een organisatie en daarmee op de shareholder value. Dit aspect staat in de praktijk veelal op één. Stakeholder value is van ondergeschikt belang.

• Hoge financiële verdiencapaciteit

Succesvolle inzet van Big Data is van directe invloed op de verdiencapaciteit van een afzonderlijke organisatie.

• Data verzamelen is competitie

Accurate data zijn de parel in de kroon van marketing en sales en het delen van data is daarom vanuit bedrijfsbelang zelden mogelijk, ook al zou dit vanuit maatschappelijk belang wel het geval moeten zijn.

• Wantrouwend naar maatschappij

Publiek en politiek kijken, mede naar aanleiding van recente schandalen, steeds kritischer naar de inzet van Big Data. Dit wordt beantwoord met een eveneens toenemende neiging van ondernemingen om zich te onttrekken aan hun morele informatieplicht en deelname aan het maatschappelijke debat.

• In confrontatie met de privacyregelgeving

Wet en -regelgevers lopen achter de – snelle – technologische ontwikkelingen aan. Big Data staat mede daarom regelmatig op gespannen voet met zowel de letter als de geest van de wet. Toepassers hebben bovendien veelal een voorkeur voor toetsing achteraf in plaats van hun concepten tijdig voor te leggen aan toezichthouders of de publieke opinie.

• Geen toezicht/governance

Er is nog geen adequaat toetsingskader in positie. Bestaande zelfregulering – bijvoorbeeld via de DDMA – is nog te beperkt.

Aspecten van Society Trusted Data

 

• Specifieke data

Data worden niet gecombineerd of bewerkt, maar blijven uniek en specifiek en daarmee volstrekt transparant.

• Direct afkomstig van en herleidbaar naar de bron

Door de directe link van data naar de bron wordt de foutmarge geëlimineerd.

• Objectieve en feitelijke gegevens

De onaantastbare uniciteit van data garandeert de zuiverheid van beslissingen die kunnen worden genomen op basis van deze data.

• Het gaat om mensen

Beslissingen die worden genomen op basis van Society Trusted Data, betreffen altijd het individu, niet de groep.

• Transparantie is een kans

Doordat bijvoorbeeld consumenten proactief worden ingelicht als hun data worden doorgegeven of gemuteerd, bestaat geen twijfel aan de volstrekte transparantie.

• Het gaat om stakeholderswaarde

Society Trusted Data neemt de belangen van alle betrokkenen in ogenschouw en zoekt naar de balans hierin.

• Hoge sociale verdiencapaciteit en economische waarde

Society Trusted Data kan bijdragen aan herstel van het maatschappelijk vertrouwen in dataverwerking. Met het oog op de potentieel positieve inzet van data – denk aan domeinen als medische zorg en schuldhulpverlening – is dit een belangrijke maatschappelijke doelstelling.

• Data verzamelen is samenwerken

Reciprociteit staat aan de basis van Society Trusted Data: deelnemers wisselen op een correcte wijze data uit. Het zal nooit een concurrentiewapen worden.

• Consument weet wanneer en door wie zijn data zijn gebruikt

Dit is de basisvoorwaarde voor individueel en maatschappelijk vertrouwen.

• Compliant met privacyregelgeving

Society Trusted Data is in lijn met bestaande wet- en regelgeving. En waar deze achterloopt op bijvoorbeeld technologie, zijn gedragsregels van kracht die de correcte uitvoering garanderen.

• Society governance is ingericht

Maatschappelijke organisaties die Society Trusted Data toepassen, leggen verantwoording af aan stakeholders en de samenleving. Binnen de gedragsregels is daarnaast een passende en objectieve klachtenprocedure geregeld.

Zie ook Beheer op AG Connect Intelligence
Reactie toevoegen