Management

Juridische zaken

Tweedehands software

19 september 2014

Software is intellectueel eigendom en beschermd door het auteursrecht. De rechthebbende op een stuk software verleent anderen toestemming deze te gebruiken: de licentie. De inhoud en scope van een licentie is ter vrije keuze.

Veel licenties voor standaardsoftware bepalen dat men na betaling van een eenmalig bedrag de software in principe eeuwigdurend mag gebruiken. In haar arrest C-128/11 bepaalde de hoogste Europese rechter, het Europese Hof van Justitie, dat dergelijke licenties een ‘verkoop’ van de software opleveren. Dit houdt in dat men deze licenties mag doorverkopen aan derden.

Om voor verkoop in aanmerking te komen, moet een licentie aan een aantal eisen voldoen:

  • Europese licentie. De licentie moet voor gebruik in de Europese Unie zijn afgegeven. Auteursrechtelijke uitputting geldt alleen binnen de EU.
  • Eenmalige vergoeding. Wanneer men periodiek moet betalen, bijvoorbeeld een maandelijks abonnement, kan geen sprake zijn van uitputting. Licenties voor software in de cloud zijn dus hierom niet door te verkopen.
  • Economische waarde. De vergoeding moet in overeenstemming zijn met de economische waarde van de software. Het bedrag moet rechtvaardigen dat de licentie mag worden doorverkocht.
  • Geen splitsing. De licentie moet in zijn geheel worden verkocht. Als een licentie bijvoorbeeld een gebruiksrecht voor een Officepakket bevat, mag niet slechts de licentie voor de tekstverwerker worden doorverkocht. Van een licentie die voor 50 gebruikers ineens geldt, kunnen niet 10 rechten worden doorverkocht. Die licentie is voor 50 gebruikers en dat kan alleen als geheel worden doorverkocht. Het is alles of niets.

Let op dat uitsluitend de softwarelicentie kan worden doorverkocht. Eventuele onderhoudscontracten of andere toezeggingen van de leverancier vallen hier niet onder. De koper van de tweedehands licenties zal zelf op zoek moeten gaan naar ondersteuning. De leverancier is overigens gerechtigd ondersteuning te weigeren aan tweedehands kopers, tenzij de leverancier een economische machtspositie heeft op de markt voor dergelijke software.

Een auteursrechthebbende kan natuurlijk in zijn licentiecontracten opnemen dat doorverkoop niet geldig is. Ongeacht formulering is dit niet bindend als aan de hierboven genoemde eisen is voldaan, aldus het Hof. Het is niet de bedoeling dat het wettelijk recht van uitputting wordt geblokkeerd door creatieve contractuele bepalingen. Of een rechthebbende als voorwaarde voor onderhoud en ondersteuning mag verlangen dat alle licenties direct van hem gekocht zijn, is een juridisch open vraag.

Het is natuurlijk mogelijk om een softwarelicentie over te dragen maar een kopie van de software te behouden. Zo kunnen zowel koper als verkoper tegelijk de software gebruiken. Het Hof van Justitie heeft hier een stokje voor gestoken. De verkoper van de licenties moet kunnen bewijzen dat de licenties werkelijk zijn verwijderd. De rechthebbende op de software mag een audit uitvoeren bij de verkoper om na te gaan of de licenties werkelijk zijn verdwenen.

Wie licenties tweedehands wil inkopen, doet er dan ook goed aan een harde garantie te vragen van de verkoper dat de originele verkrijger van de licenties deze buiten gebruik heeft gesteld. Bij voorkeur wordt deze garantie gekoppeld aan een vrijwaring: start de rechthebbende een rechtszaak met verbod en/of schadeclaim, dan dient de verkoper deze over te nemen en een en ander bij de koper te vergoeden.

De handel in tweedehands licenties is relatief nieuw. Tot aan het arrest van het Europese Hof in 2012 was de status van tweedehands licenties onduidelijk. Vandaar dat deze handel lange tijd in een ietwat grijs gebied heeft verkeerd. Maar het Hof is duidelijk: tweedehands verkoop van licenties mag, mits aan de vier hierboven genoemde eisen is voldaan.

Nog steeds zijn er enkele open vragen. Sommige software moet bijvoorbeeld opnieuw worden geactiveerd als deze op een nieuwe computer wordt geïnstalleerd. De originele leverancier moet daarvoor soms worden ingeschakeld. En sommige licenties, met name in de consumentenmarkt, vereisen een activatiecode die slechts eenmalig wordt verstrekt door de leverancier. Naar de strekking van het arrest behoren leveranciers medewerking te verlenen bij een legale tweedehands verkregen licentie. In de praktijk blijkt dit geen problemen op te leveren.

Resumerend is het verstandig om voordat u een licentie tweedehands koopt, na te gaan welke extra stappen nodig zullen zijn om deze in gebruik te nemen. Vraag u met name af:

  1. Word ik gevrijwaard als koper van gebruikte licenties? Controleer de door de leverancier geleverde documenten op deze vrijwaring.
  2. Hoe is de medewerking van de leverancier geregeld? In geval van een dispuut met de rechthebbende, wat is dan de rol van de leverancier? Zorg dat dit duidelijk is en informeer in dat geval welke medewerking de leverancier biedt.
  3. Is de verkoper betrouwbaar? Ga na of er duidelijke garanties en vrijwaringen zijn, vraag om referenties, controleer zijn kvk-nummer zodat u zeker weet een goede partij te hebben.

 
Lees het hele artikel
Je kunt dit artikel lezen nadat je bent ingelogd. Ben je nieuw bij AG Connect, registreer je dan gratis!

Login

Registreren

  • Direct toegang tot AGConnect.nl
  • Dagelijks een AGConnect nieuwsbrief
  • 30 dagen onbeperkte toegang tot AGConnect.nl

Ben je abonnee, maar heb je nog geen account? Activeer dan nu je account!