Loopbaan

Carriere
netwerken

Nieuwe economische vormen

Welke kansen bieden de netwerk-, sharing- en gig-economie en de platformalisering van arbeid?

11 april 2017

De wereld verandert snel en dit heeft impact op de manier waarop wij ons leven leiden en dus ook op de manier waarop wij met arbeid omgaan. De laatste jaren komen er diverse trends op die invloed hebben op hoe wij aan werk kunnen komen. Denk maar aan de netwerkeconomie, de sharing economie, de gig-economie maar ook de platformalisering van arbeid.

Uit recent onderzoek blijkt dat de Nederlandse platformeconomie groter is dan in eerste instantie werd gedacht. Eén op de acht Nederlanders heeft weleens gewerkt via digitale platformen als Werkspot of UurtjeOver, waarmee betaalde diensten/producten worden aangeboden. In deze blog bespreek ik de samenhang tussen deze trends en zet ik uiteen welke kansen deze trends bieden voor zowel organisaties als voor zelfstandige professionals.

Bovengenoemde economische vormen worden in verschillende contexten gebruikt. Soms is het daarom verwarrend wat deze trends nu precies betekenen en wat we daarvan merken in de praktijk. Daarom een korte beschrijving van de genoemde economische vormen :

  • Gig-economie
    De gig-economie is een economie waarin werknemers géén vast dienstverband hebben, maar werken in de vorm van betaalde klussen of kortstondige dienstverbanden die zowel opeenvolgend als parallel worden uitgevoerd. De gig-economie heeft veel overeenkomsten met de platformeconomie.
  • Deeleconomie/sharing economie
    De deeleconomie biedt een vernieuwd model voor consumptie en bezit. In plaats van telkens nieuwe goederen aan te schaffen, kunnen we de spullen die we al bezitten delen en zo beter benutten.
  • Netwerkeconomie
    In de netwerkeconomie hebben concepten, ideeën en imago een grotere economische waarde dan materiële goederen.
  • Platformalisering/platformeconomie
    Platformalisering is de trend waarbij platformen de nieuwe economische vormen faciliteren zoals hierboven beschreven. Het grote voordeel van deze platforms is dat ze ons leven aangenamer maken. Ze bieden namelijk transparantie in vaak ondoorzichtige markten, ze ontsluiten ongebruikte capaciteit tegen vaak lagere prijzen en de kwaliteit wordt gegarandeerd met beoordelingssystemen.

 

De genoemde economische vormen hebben dus veel overeenkomsten en er is ook een bepaalde samenhang. Zo is afgelopen jaren gebleken dat het beschikken over een uitgebreid en kwalitatief netwerk (netwerkeconomie) van groot belang is voor de continuïteit van veel ondernemers maar ook professionals. Het biedt niet direct altijd de juiste match tussen IT-professionals en organisaties, maar het netwerk brengt je in contact met andere professionals - ook op andere plekken. LinkedIn is bijvoorbeeld een mooi medium dat laat zien dat het hebben en het onderhouden van een netwerk belangrijk is. Zo blijkt uit onderzoek van ZZP Barometer dat één op de twee zelfstandige professionals klanten scoort via LinkedIn.

De opmars van LinkedIn past echter ook bij de trend ‘platformalisering’. Vele bedrijven die de afgelopen jaren enorm gegroeid zijn hebben hun business- en verdienmodel gebaseerd op een platform. Denk aan Uber, Airbnb en Facebook. Een mooi voorbeeld van platformalisering op het gebied van arbeid is het platform van PwC. Zij lanceerden vorig jaar in de Verenigde Staten ‘Talent Exchange’, een platform dat door middel van een marktplaats functionaliteit projecten en talent verbindt. Interessant is dat dit geen extern platform is, maar een platform van een organisatie zelf. Externe platforms zien we namelijk ook opkomen. Denk aan Hoofdkraan.nl, WinWindeals en het bekendere Freelance.nl. Een internationaal voorbeeld is Upwork. Op deze platforms kunnen (IT) professionals op zoek naar een passende opdracht en kunnen opdrachtgevers hun opdrachten verspreiden.

Daarnaast zien we dat professionals steeds vaker meerdere opdrachten naast elkaar uitvoeren. Deze economie wordt de gig economie genoemd. Minder dan vroeger pinnen professionals zich vast aan één opdrachtgever. Wij zien dat ook  IT-professionals steeds vaker opdrachten combineren en/of naast elkaar uitvoeren. Ze kijken hierbij voornamelijk naar inhoud en de uitdaging van de opdracht en niet vanuit financiële noodzaak, wat vroeger de belangrijkste drijfveer was. Vooral in de VS werd er soms onvoldoende verdiend met één baan zodat er daarnaast nog ‘geklust’ moest worden.

Wat hierbij opvalt is dat we meer waarde hechten aan het hebben van toegang en steeds minder aan het bezit van iets (sharing economy). Voorbeelden hiervan zijn bijvoorbeeld Airbnb, SnappCar of Peerby, dit zijn voornamelijk voorbeelden van het delen van spullen maar je ziet ook steeds meer mogelijkheden om kennis te delen. Steeds meer IT-professionals verzamelen zich om kennis met elkaar te delen en elkaar te ondersteunen zoals uit bovenstaande voorbeelden wel is gebleken.

Wat mij betreft vullen de genoemde economische vormen elkaar sterk aan en hangen met elkaar samen. Ik denk dat het belangrijk is dat zelfstandige professionals en organisaties oog hebben voor deze ontwikkelingen en trends. In het onderling vinden en verbinden van elkaar liggen zeer mooie kansen. Het is belangrijk om bewust te zijn van nieuwe mogelijkheden en hiermee te experimenteren.  Ook omdat het voor ons allemaal nog zoeken is naar de juiste vorm.

Organisaties moeten zich afvragen hoe ze zich via bijvoorbeeld deze nieuwe economische vormen willen verbinden met zelfstandige professionals en hoe zij dit gaan ondersteunen en faciliteren. Dit gaat soms gepaard met het aanpassen van processen en bedrijfsvoering. En zelfstandige professionals moeten op hun beurt hun horizon verbreden en kijken wat deze nieuwe economische vormen en de bijbehorende platformalisering van arbeid hen kan bieden.

Reactie toevoegen