Leonar3Do verandert pc in 3D-werkomgeving
![Maatschappij](https://static.agconnect.nl/41110fbd-6a70-5d1f-a3ec-1807567eb577/article/c3/82/c3821d90-9e72-4fcb-84ae-3b4257fa0210/opening_image/opening_image_hero/maatschappij.jpg)
Het systeem is plug-and-play. Een speciaal 3D-brilletje, twee kleine sensoren boven op de monitor en een speciale pen, alle verbonden met een console ter grootte van een sigarenkistje: meer is er niet nodig om van een gewone pc met normaal TFT-scherm een driedimensionale werkomgeving te maken. Als de gebruiker de bril opzet, doemt de virtuele 3D-werkruimte op, niet op het scherm, zoals bij 3D-plaatjes op een gewone computer, maar ervoor, zoals bij een 3D-film of bij speciale 3D-monitoren. De pen is tekengereedschap en 3D-muis. Teken een vorm in de lucht en die zweeft onmiddellijk voor je ogen. Het systeem is zo simpel, dat ook kinderen het snappen. De gebruiker hoeft niets te weten van 3D-begrippen als voxels of polygonen. “Het programma zorgt voor realtime optimalisatie van de polygonen, de eenheden waaruit 3D-figuren worden opgebouwd. Met andere woorden: wat je met de pen doet, wordt meteen in optimaal beeld omgezet”, zegt Rátai. Met de pen manipuleer en draai je de vormen, terwijl de letters van het keyboard worden gebruikt voor commando’s. Zo staat de D voor draw, tekenen, R voor roteren en G voor gravitatie. Tik die laatste letter in, en de objecten vallen op de virtuele grond. Rátai hoopt de console volgend jaar echt op de markt te brengen, via 3D for All, het bedrijf dat hij met steun van zijn familie opzette, of via een grotere producent. Wie dat is, kan hij niet zeggen. Maar de belangstelling is enorm sinds Leonar3Do op de jaarlijkse internationale vakbeurs voor computer graphics SIGGRAPH werd gepresenteerd. Het systeem zal naar zijn verwachting rond de 800 euro gaan kosten, een fractie van de kosten van bestaande 3D-systemen. “Om de mogelijkheden van Leonar3Do met andere systemen te realiseren, heb je op zijn minst een 3D-monitor nodig en peperdure grafische software. Dan ben je snel duizenden euro’s kwijt”, zegt Rátai. Maar hij heeft de naam van zijn bedrijf, 3D for All, niet voor niets gekozen. Wat hem betreft moet 3D binnen ieders handbereik komen. Zelf denkt hij in de eerste plaats aan educatieve toepassingen. “Stel je voor hoeveel interessanter een chemieles wordt als de leraar de structuur van een molecule driedimensionaal kan tekenen.” Het systeem leent zich ook voor virtuele spelen die nu nog gecompliceerde hardware als speciale helmen en handschoenen vereisen. Rátai heeft daar niets tegen, maar het heeft niet echt zijn belangstelling. “Dat moeten anderen maar doen.” Zelf concentreert hij zich op andere toepassingen. Zo is er al randapparatuur voor Leonar3Do, om 3D-beelden met een gewone projector te projecteren. “Toeschouwers hebben niets anders nodig dan een kartonnen 3D-brilletje,” zegt Rátai. Ook ziet hij mogelijkheden in de combinatie van Leonar3Do met andere software, zoals de aerodynamicasimulatie die hij ooit schreef. “Met dat programma kun je ook de gedragingen van zachte materialen, bijvoorbeeld een parachute, simuleren. Dat kan vergelijkbare software niet.” Maar voorlopig staat dat project op een zijspoor, zegt hij: “Eerst wil ik Leonar3Do echt opstarten.”